Podstawa programowa 2026 – co nowego w nauczaniu języka angielskiego?

11 marca 2026 roku podpisane zostały rozporządzenia wprowadzające nową podstawę programową wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, wraz ze zmianami w ramowych planach nauczania. Nowe przepisy zaczną obowiązywać od września 2026 roku i obejmą uczniów klas 1 oraz 4 szkół podstawowych.

To kolejny etap reformy edukacji, który ma na celu dostosowanie treści nauczania do zmieniających się realiów społecznych, technologicznych i komunikacyjnych. Jak te reformy wpłyną na to, co w Językowych Odkrywcach interesuje nas najbardziej – na nauczanie języka angielskiego?

Nowa podstawa programowa 2026 – najważniejsze zmiany w nauczaniu języka angielskiego

Nowa podstawa programowa wprowadza wyraźną zmianę kierunku: mniej teorii, więcej praktyki. Większy nacisk kładziony jest na:

· komunikację w języku angielskim,

· umiejętności praktyczne,

· naukę poprzez działanie,

· rozwój samodzielności ucznia.

W tym artykule przyjrzymy się trzem kluczowym obszarom zmian i pokażemy jak w Językowych Odkrywcach na te zmiany reagujemy już dziś.

1) Komunikacja ustna – najważniejsza umiejętność w nauce języka angielskiego

To właśnie komunikowanie się w języku angielskim – swobodne i odpowiednio dostosowane do sytuacji – ma być w centrum zainteresowań nauczycieli. Wyrażanie siebie i umiejętność reagowania w różnych kontekstach kulturowych to fundament nowego programu nauczania. To niewątpliwie wspaniała wiadomość! To właśnie komunikacja jest sednem języka, stanowi jego żywą naturę i definiuje sens jego użycia. Uczymy się języka, żeby się komunikować – nie sposób się z tym nie zgodzić.

Nowy dokument zawiera także informację o znaczeniu umiejętności rozpoznawania różnych wariantów fonetycznych języka angielskiego, ważnego aspektu języka – często pomijanego podczas tradycyjnej, szkolnej lekcji.

W Językowych Odkrywcach to właśnie komunikacja jest dydaktycznym sercem naszej lekcji. Od przekroczenia progu naszej klasy komunikujemy się w języku angielskim z naszymi uczniami, a lekcję przeplatamy:

· odpowiadaniem ustnym na pytania,

· śpiewaniem piosenek,

· prowadzeniem dialogów i mini-debat,

· grami słownymi,

· i wieloma innymi zajęciami – dopasowanymi do poziomu i wieku naszych uczniów – gdzie język angielski jest narzędziem do komunikacji między uczestnikami.

A zapoznanie się z różnymi akcentami? To dzieje się u nas naturalnie, podczas wykorzystywania na lekcjach materiałów z autentycznym, żywym angielskim – filmów, krótkich wideo, bajek – podczas których nasi uczniowie mogą osłuchać się z różnymi rodzajami angielskiej wymowy.

2) Doświadczenia edukacyjne – nauka języka przez działanie

W nowej podstawie programowej istotną rolę odgrywają tzw. doświadczenia edukacyjne, które uczeń realizuje co najmniej raz w roku, we współpracy z nauczycielem i klasą. Ich celem jest praktyczne wykorzystanie języka obcego w różnorodnych, angażujących sytuacjach.

Doświadczenia te mogą przyjmować formę indywidualnych lub zespołowych działań, takich jak:

· tworzenie materiałów do nauki (np. fiszek czy słowniczków),

· przygotowanie krótkich form artystycznych (reklama, przedstawienie, filmik),

· realizację projektów rozwijających umiejętność pisania (dziennik, gazetka, blog)

· dostrzeganie i dokumentowanie obecności języka w otoczeniu,

· podejmowanie interakcji językowych, np. poprzez rozmowę z użytkownikami języka,

· uczestniczenie w wydarzeniach kulturowych związanych z danym obszarem językowym (wystawa, projekcja filmu, przedstawienie).

Ważnym elementem są także projekty zespołowe – od organizowania gier i zabaw językowych, przez planowanie wyjazdów, po przygotowanie wydarzeń promujących język i kulturę czy prowadzenie dyskusji w języku obcym. Tak zaprojektowane aktywności mają wspierać rozwój kompetencji komunikacyjnych, kreatywności oraz współpracy.

W Językowych Odkrywcach bardzo popieramy ten aspekt nowej podstawy programowej. Język angielski jest przecież żywy, jest dookoła nas, jest narzędziem do poznania świata – właśnie dlatego wyciągamy go poza pracę z podręcznikiem, pokazując, jak ciekawe formy może przybierać i jak łatwo mieć dziś do niego dostęp. Na naszych lekcjach sięgamy po autentyczne źródła języka i pokazujemy jego różne oblicza:

· oglądamy fragmenty filmów

· analizujemy reklamy

· przeprowadzamy wywiady z bliskimi

· odgrywamy scenki

· komentujemy aktualne wydarzenia

· czytamy literaturę anglojęzyczną w oryginale

· i wiele innych aktywności rozwijających kompetencje językowe!

Do tego dbamy o jakość kształcenia, uważnie monitorując sposoby uczenia się wraz z uczniami – ćwiczymy różne sposoby na zadania, pokazujemy uczniom mnemotechniczne tricki i uświadamiamy im, że nauka może być zabawna, łatwa i kolorowa

3) Sprawczość i myślenie krytyczne w nauce języka angielskiego

Nowa podstawa programowa wyraźnie akcentuje rozwijanie sprawczości i myślenia krytycznego uczniów, co znajduje bezpośrednie przełożenie na sposób nauczania języka angielskiego.

Sprawczość rozumiana jest jako zdolność do samodzielnego podejmowania działań, wyznaczania celów oraz brania odpowiedzialności za własną naukę i jej efekty. W praktyce oznacza to odejście od biernego przyswajania treści na rzecz aktywnego uczestnictwa ucznia w procesie uczenia się. Na lekcjach języka angielskiego w szkołach podstawowych uczniowie mają częściej podejmować decyzje dotyczące sposobów pracy, współtworzyć zadania i projekty razem z nauczycielem oraz wykorzystywać język do rozwiązywania realnych problemów i sytuacji z życia codziennego. To brzmi jak coś naturalnego w użyciu języka, prawda? Istotne stanie się również budowanie przekonania o własnej skuteczności – uczniowie będą uczyć się, jak wyznaczać cele językowe, monitorować postępy i traktować błędy jako naturalny element procesu uczenia się.

Równolegle rozwijane musi być myślenie krytyczne, m.in. poprzez analizę informacji, formułowanie opinii i udział w dyskusjach. Uczniowie w dzisiejszych czasach powinni uczyć się argumentować własne opinie, zadawać pytania i oceniać różne źródła informacji, to właśnie ma realną szansę przygotować ich do funkcjonowania w złożonym, wielojęzycznym świecie, opartym na technologii i mediach.

Myślenie krytyczne od zawsze jest jednym z głównych filarów naszych lekcji, bo wiemy, jak ważne jest ono w rozwoju naszych uczniów – jak wiele znaczy dziś i będzie znaczyć jutro. W jaki sposób pracujemy nad jego rozwijaniem i nad budowaniem poczucia sprawczości dziecka?

Uczniowie na naszych lekcjach:

· przede wszystkim – zadają pytania! Wspieramy ciekawość uczniów i motywujemy ich do zadawania pytań: do siebie nawzajem, do autora tekstu, do nauczyciela, a w końcu do siebie samych – dzięki temu lepiej poznają świat wokół nich i ten w nich samych;

· analizują wiarygodność źródeł materiałów wykorzystywanych na lekcjach

· biorą udział w mini-debatach, ćwicząc argumentowanie swoich opinii oraz poznając inne perspektywy postrzegania danego problemu

· regularnie samodzielnie wyszukują dodatkowe informacje uzupełniające tematykę lekcji i porównują je między sobą w grupie

· uczą się korzystać z rzeczowych źródeł informacji i posługiwać się technologią i internetem do pozyskiwania wiedzy, a także do wspomagania nauczania

· pielęgnują i rozwijają swoją kreatywność – tworząc interaktywne i plastyczne projekty, twórczo pisząc, wizualizując swoje pomysły i odgrywając scenki.

Porównując najnowsze rozporządzenia podstawy programowej 2026 z naszymi metodami dydaktycznymi w Językowych Odkrywcach pragniemy pokazać, że jesteśmy świadomi współczesnych wymagań stawianych przez świat i potrzeb ucznia. Wiemy, jaki kierunek obrać na drodze rozwoju naszej szkoły, aby zapewnić uczniom jak najwyższe standardy nauczania i szansę na lepszą przyszłość.

Zmiany w podstawie programowej nie są więc dla nas zaskoczeniem, a raczej potwierdzeniem naszych obserwacji i działań, które podejmujemy od początku istnienia Językowych Odkrywców. Będziemy dalej wyprzedzać urzędowe ustawy, bo podążamy tropem języka, który nigdy nie zwalnia, pędzi przed siebie ramię w ramię ze światem i jego postępem – otwierając do tego świata drzwi.